Veel ouders worstelen met driftbuien bij dreumes, peuter of kleuter.
Geloof me, met meer dan 30 jaar ervaring als kleuterjuf, weet ik als geen ander dat driftbuien bij dreumes, peuter en kleuter normaal zijn. Soms kan het echter tot een groot probleem uitgroeien. Ouders komen vaak bij me met de vraag: hoe kan ik die driftbuien voorkomen of oplossen? Mijn ervaring is dat straffen niet de goede manier is. Begripvol en consequent zijn, dat werkt veel beter. Dit is de reden dat ik dit blog geschreven heb en de tips: hoe om te gaan met driftbuien, voor je op een rijtje gezet heb.
Een kind dat een driftbui heeft, heeft op dat moment geen straf nodig, maar begrip.
Waarom krijgen juist peuters vaak driftbuien?
Kinderen willen graag groot zijn, zich ontwikkelen en zelfstandig zijn. Maar……. dat is voor een peuter soms nog erg moeilijk. Soms kan hij iets nog niet goed, omdat zijn motoriek nog niet voldoende ontwikkeld is. Soms kan hij iets nog niet goed, omdat hij het nog niet goed begrijpen kan, maar meestal ontstaat een driftbui, doordat de peuter of kleuter emotioneel nog niet voldoende ontwikkeld is. Hij heeft heftige emoties, maar zijn emotionele ontwikkeling is nog niet zover, dat hij dit kan handelen.
Je kent het waarschijnlijk wel: driftbuien aan tafel, driftbuien ‘s nachts, driftbuien wanneer je juist met de baby bezig bent of het ergste: driftbuien in openbare gelegenheden zoals de supermarkt. Een peuter, die boos en schreeuwend op de grond ligt in de winkel, omdat hij die snoepjes niet mag hebben, terwijl hij die nu wil!!! HELP!
Ouders, als je peuter of kleuter een driftbui heeft, schrik en schaam je niet. Het is normaal en past bij de ontwikkeling van je kind. Je kan hem wel helpen deze driftbuien te beheersen of zelfs te voorkomen. Driftbuien horen bij de peuterpubertijd. Zie mijn blog: Peuterpubertijd, hoe ga je ermee om?
Driftbuien dreumes, peuter en kleuter: 12 tips!
- Sommige kinderen krijgen sneller een driftbui als ze honger hebben. Het is dus verstandiger om eerder te eten, als je merkt dat je peuter iedere keer driftbuien krijgt tegen etenstijd. Als eerder eten niet kan, is het een idee om je kind terwijl je met het eten koken bezig bent al een bakje met wat halve komkommerschijfjes, reepjes paprika, stukje appel te geven.
- In drukke periodes, zoals de periode tegen Sinterklaas of Kerstmis of tegen de tijd dat je kind zijn verjaardag viert, is het extra belangrijk om rekening te houden met de emoties van je kind. Maak het feest niet te geweldig en te stressvol! Een peuter of kleuter geniet juist ook van kleine dingen.
- Misschien is het nodig om eens op te letten hoeveel suiker je kind binnen krijgt. Vaak zit er suiker in producten, waarvan je het niet verwacht. Maar in sommige periodes kan het ook zijn dat je peuter of kleuter meer lekkers krijgt. Laat dit nu ook vaak die periode zijn dat peuters vaker driftbuien hebben.
- Praat met je kind. Creëer momenten, waarbij het makkelijk is voor je kindje om het over zijn gevoelens te hebben. Bijvoorbeeld als je samen op de bank zit, na het lezen van een boekje. Er zijn ook goede prentenboekjes die je kind uitnodigen over gevoelens te praten.
- Een peuter wil tijdens een driftbui vaak niet geknuffeld worden. Het beste is dat je op ooghoogte van je kind komt, hem verteld dat je begrijpt dat hij verdrietig en boos is. Laat hem niet alleen, maar blijf bij hem. Tijdens de driftbui is het moeilijk praten met je kind. Zeg dat je weet dat hij boos is, omdat hij bijvoorbeeld nog niet weg wil uit de speeltuin en dat jij dat ook jammer vindt. Maar wees wel consequent, jouw reden om te gaan is belangrijker.
- Vaak helpt het om deze problemen te voorkomen door op tijd te laten weten dat ‘we over 5 minuten gaan’, hier moet je dan ook wel consequent in zijn. Blijf zelf rustig en wordt vooral niet boos, want dan komen er nog meer emoties dan er al zijn.
- Afhankelijk van de leeftijd van je kind kan je samen met hem oplossingen bedenken om een driftbui te voorkomen. Let wel op, dat je kind niet op deze manier zijn zin krijgt, want opvoeden is grenzen stellen. Een rollenspel is erg duidelijk voor je kind. Jij speelt het kind met de driftbui, je kind zal de opvoeder spelen.
- Soms is een teken, dat je samen met je kind afspreekt, voldoende om een driftbui te voorkomen; een knipoog, een hand op zijn schouder, een gek gezicht trekken, kijk maar wat voor jullie werkzaam is.
- Wees consequent en kalm in je aanpak. Als je de ene keer wel toegeeft, als hij een driftbui heeft, en de andere keer niet zal het probleem alleen maar erger worden.
Driftbuien en straf geven
Als je dreumes, peuter of kleuter een driftbui krijgt, omdat hij iets gedaan had, wat beslist niet mocht, moet je eerst de driftbui oplossen. Dat wil niet zeggen dat hij of zij nu zijn straf kan ontlopen. Na de driftbui, zal je kind in moeten zien, dat toch zijn gedrag, waarvoor je hem wilde corrigeren, niet door de beugel kon en hij daarvoor de passende straf zal krijgen. (Over passende straffen zal ik beslist nog een blog schrijven. Uit mijn ervaring weet ik, dat een korte straf, bijvoorbeeld het 5 minuten ontzeggen van iets waar hij mee bezig was, en een korte uitleg over het waarom van de straf al werkt. Vaak werkt het beter dan naar de kamer sturen, of niet buiten mogen spelen.)
Driftbuien door vermoeidheid
Als je kind moe is en het is nog geen bedtijd kunt je een pauze inplannen, bijvoorbeeld een boekje voorlezen, samen een puzzel maken. Liever geen tv kijken of een spelletje op de tablet, omdat je kindje op deze manier juist weer veel prikkels krijgt. Een vaste routine bij bijvoorbeeld naar bed gaan, voorkomt een driftbui. Je kind weet waar het aan toe is. Zie mijn blog: Slaapproblemen bij peuters en kleuters.
Woedeaanvallen
Als je merkt dat emoties zich opstapelen bij je kind, kan afleiden helpen. Haal hem uit de situatie. Geef hem een taakje, waarna je hem een compliment kan geven. Of geeft hem een extra knuffel, een aai, een knipoog. Even samen een onderonsje kan de lucht klaren.
Als bijvoorbeeld je kind tijdens het opstaan al moppert, hij al ruzie heeft met zijn broer of zus over iets kleins. Dan kan je verwachten dat hij een driftbui zal krijgen bij bijvoorbeeld het aankleden. In dit geval is het misschien een betere optie om deze dag in de pyjama te ontbijten. Dit kan je dan extra gezellig maken met bv iets lekkers op brood. Dan pas als de lucht geklaard is kunnen jullie verder gaan met aankleden, tanden poetsen e.d.
Slaan en schoppen tijdens driftbui
Weet dat, als een peuter of kleuter een driftbui heeft, hij ouders kan slaan, schoppen en schelden. Neem dit gedrag niet persoonlijk. Dat wil niet zeggen dat je het tolereert. Na de driftbui zal hij waarschijnlijk verdrietig zijn en zijn eigen emoties niet begrijpen. Nu is het goede moment om kort duidelijk te maken dat je begrijpt dat hij boos was, maar dat je zijn gedrag niet goedkeurt.
Driftbui met hoofdbonken
Als je kind uit woede met zijn hoofd op de grond, of tegen het bed aan bonkt, is het erg lastig om zelf rustig te blijven. Je wil natuurlijk niet dat je kind zich bezeert. Wat moet je doen? Laat weten dat je weet dat hij boos is, maar zegt dat je niet naar hem kijkt en draai je om met de rug naar hem toe. Als hij nu even stil is ga je bij hem zitten en streel hem rustig op de rug, of leg een hand op zijn schouder. Als hij weer gaat bonken, draai je weer om. Zo laat je weten dat hij geen aandacht krijgt door te bonken. Toch zijn er ook ernstige gevallen van hoofdbonken, waarbij het kind zo hevig bonkt, dat hij bulten op zijn hoofd krijgt! Als je het niet vertrouwd neem dan contact op met het consultatiebureau.
Extreme driftbuien: wanneer is het meer dan een gewone bui?
Soms zijn de driftbuien van je dreumes, peuter of kleuter nog erger dan een ‘gewone’ driftbui. Ze duren langer en zijn intenser. Laat je in eerste instantie niet van de wijs brengen en gebruik bovengenoemde tips. Het kan namelijk zijn, dat je kind merkt dat het door harder en langer een driftbui te hebben, wel de dingen voor elkaar krijgt. Laat in dit geval je kind niet alleen, houd hem in de gaten, want er zijn kinderen die tijdens een driftbui de adem lang inhouden.
Als je denkt dat je kind extreme driftbuien heeft, houdt dan eens een lijstje bij. Hoe vaak per dag, per week, hoe lang duren ze, worden er dingen kapot gemaakt, wordt er geslagen, geschopt? Als er geen verbetering optreedt is het tijd om hulp te zoeken. Want extreme driftbuien kosten voor de opvoeder en het kind op de duur te veel energie.
Dit playmobiel huis met playmobiel poppetjes is uitermate geschikt om situaties na te spelen. Speel samen met je kind de situatie van de driftbui na. Jij speelt het kind en je kind is de opvoeder. Dus de vader of de moeder. Op deze wijze maak je duidelijk aan je kind welke emoties er allemaal bij een driftbui komen kijken en hoe een soortgelijke situatie opgelost kan worden.
Als je dreumes, peuter of kleuter een driftbui krijgt, omdat hij iets gedaan had, wat beslist niet mocht en je hem daarvoor wil corrigeren, moet je eerst de driftbui oplossen. Dat wil niet zeggen dat hij of zij nu zijn straf kan ontlopen. Na de driftbui, zal je kind in moeten zien, dat toch zijn gedrag, waarvoor je hem wilde corrigeren, niet door de beugel kon en hij daarvoor de passende straf zal krijgen. (Over passende straffen zal ik beslist nog een blog schrijven. Uit mijn ervaring weet ik, dat een korte straf, bijvoorbeeld het 5 minuten ontzeggen van iets waar hij mee bezig was, en een korte uitleg over het waarom van de straf, vaak beter werkt dan naar de kamer sturen, of niet buiten mogen spelen.)
Extreme driftbuien bij een peuter van 2 jaar
Bij een peuter van 2 jaar zijn extreme driftbuien extra heftig, omdat hij pas net echt begint te begrijpen dat hij een eigen wil heeft - maar de woorden om dat te uiten ontbreken nog grotendeels. Dat is een frustrerend gat. Zo’n peuter schreeuwt, gooit zichzelf op de grond, trapt en bijt soms. Dat klinkt alarmerend, maar past bij deze leeftijd.
Wat helpt bij een peuter van 2:
- Houd je zinnen kort en simpel. Hij begrijpt lange uitleg nog niet.
- Geef hem twee keuzes in plaats van een verbod: ‘Wil je de rode of de blauwe trui?’ in plaats van ‘Je moet je aankleden.’
- Voorspelbaarheid werkt goed op deze leeftijd: vaste tijden, vaste rituelen.
- Benoem zijn gevoel in simpele woorden: ‘Jij bent boos.’ Meer niet.
Als de extreme driftbuien bij jouw 2-jarige elke dag meerdere keren voorkomen, langer dan 20-30 minuten duren, of als je kind zichzelf of anderen echt pijn doet: bespreek dit even met je consultatiebureau. Het is geen teken van falen als ouder, maar het is goed om er iemand naar te laten kijken.
Extreme driftbuien bij een peuter van 3 jaar
Bij een peuter van 3 jaar verwacht je misschien wat minder driftbuien, want hij kan al meer praten. Toch zien veel ouders juist op deze leeftijd nog steeds heftige buien. Soms zelfs extremer dan daarvoor, omdat een 3-jarige al beter weet wat hij wil maar nog steeds niet altijd zijn zin krijgt.
Een 3-jarige begrijpt al meer, waardoor je iets anders kunt aanpakken:
- Je kunt kort na de bui wel een gesprekje voeren: ‘Wat was er zo moeilijk?’ Houd het licht en zonder verwijt.
- Laat hem meedenken over oplossingen. ‘Wat kunnen we de volgende keer doen als je zo boos wordt?’
- Erken dat hij groot wordt en dat dat soms lastig is: ‘Jij wilt zoveel zelf doen. Dat snap ik.’
Als de extreme driftbuien bij een peuter van 3 jaar niet afnemen en je merkt dat hij op school of bij de opvang ook veel problemen heeft, is het zinvol om dit te bespreken met een professional. Niet omdat er zeker iets aan de hand is, maar gewoon voor wat extra steun en inzicht.
Driftbuien alleen bij mama: waarom laat je kind zich juist bij jou gaan?
Veel moeders herkennen het: bij opa, oma, de opvang of papa is het kind een engeltje. Maar zodra mama thuis is, barst de driftbui los. Dat voelt oneerlijk en kan je als mama behoorlijk uitputten. Toch is dit eigenlijk een compliment - hoe gek dat ook klinkt.
Je kind laat zich bij jou het meest gaan omdat jij zijn veilige basis bent. Hij weet dat jouw liefde onvoorwaardelijk is. Bij andere mensen houden kinderen zich vaak een beetje in, want die relatie is minder vanzelfsprekend. Bij mama hoeft hij dat niet. Alle opgekropte emoties van de dag komen eruit zodra hij bij jou is.
Dat neemt niet weg dat het zwaar is. Een paar dingen die kunnen helpen:
- Geef je kind na een dag opvang of school eerst even tijd om bij te komen. Een rustig moment samen, zonder vragen of opdrachten.
- Zorg voor een ‘aankomsritueel’: even knuffelen, een glaasje water, rustig op de bank. Zo daalt het stressniveau voordat de vermoeidheid in driftbuien omslaat.
- Praat er met je partner over, zodat hij of zij ook bij kan springen als jij het even niet meer trekt.
Het is geen teken dat je iets verkeerd doet als ouder. Integendeel: jouw kind vertrouwt je genoeg om zijn emoties bij jou te laten zien. Dat is de basis van een veilige hechting.
Positief opvoeden
Je peuter of kleuter moet weten dat jij, ondanks zijn stoute gedrag toch van hem houdt. Grenzen aangeven en een voorbeeld zijn voor je kind is heel belangrijk in de opvoeding.
Als je kind zijn gevoelens beter kan beheersen is het tijd voor complimenten en een beloning. Dit kan ook als hij nog wat hulp van je nodig heeft. Benoem dan zijn goede gedrag: ‘Ik zie dat je boos bent, maar je hebt het goed opgelost, knap van je. Zullen we even gezellig samen een spelletje gaan doen?’
Complimenten werken zoveel beter dan straf.
Veelgestelde vragen over driftbuien
Wat zijn extreme driftbuien bij een peuter?
Extreme driftbuien duren langer dan een kwartier, komen meerdere keren per dag voor, of gaan gepaard met slaan, schoppen, zichzelf bezeren of iets kapot gooien. Ze zijn heviger dan een gewone bui en het kind lijkt er zelf ook de controle over kwijt te zijn. Dit verschilt van een normale driftbui, die weliswaar heftig kan zijn maar vanzelf over gaat als je rustig blijft en niet meegeeft.
Waarom heeft mijn kind alleen driftbuien bij mama?
Omdat jij zijn veilige plek bent. Je kind houdt alle spanning en emoties van de dag op als hij bij anderen is, en laat ze los zodra hij bij jou is. Dat klinkt frustrerend, maar het betekent dat hij jou vertrouwt. Kinderen zijn bij hun vertrouwde ouder nu eenmaal eerlijker met hun gevoel dan bij anderen.
Wanneer zijn driftbuien niet meer normaal?
Driftbuien horen bij de peuterfase, maar het is goed om hulp te zoeken als ze heel frequent zijn (meerdere keren per dag, elke dag), erg lang duren, het kind zichzelf of anderen pijn doet, of als je als ouder het gevoel hebt dat je het niet meer aankan. Bespreek het dan met het consultatiebureau of je huisarts. Zij kunnen inschatten of verdere begeleiding zinvol is.
